آیا التهاب اطراف ریشه دندان خطرناک است؟ علائم، علت، تشخیص و درمان

التهاب اطراف ریشه دندان یا آپیکال پریودنتیت یکی از بیماری‌های مهم بافت‌های اطراف انتهای ریشه است که معمولاً در ارتباط با عفونت یا نکروز پالپ ایجاد می‌شود. این بیماری ممکن است با درد هنگام جویدن، حساسیت به ضربه یا تورم همراه باشد، اما بعضی موارد برای مدت طولانی هیچ علامت واضحی ایجاد نمی‌کنند و تنها هنگام معاینه یا تصویربرداری تشخیص داده می‌شوند.

التهاب اطراف ریشه دندان چیست؟

التهاب اطراف ریشه یا آپیکال پریودنتیت به یک فرایند التهابی در بافت‌های اطراف ریشه گفته می‌شود که معمولاً منشأ پالپی و اندودنتیک دارد. در بسیاری از موارد، منشأ اولیه درون سیستم کانال قرار دارد و پس از آسیب شدید یا نکروز پالپ، محصولات میکروبی و بافتی می‌توانند از ناحیه انتهای ریشه خارج شده و پاسخ التهابی را در بافت‌های اطراف ایجاد کنند.

این التهاب ممکن است در مراحل مختلف خود ظاهر متفاوتی داشته باشد. برخی بیماران درد یا حساسیت واضح دارند، در حالی که برخی دیگر هیچ علامتی احساس نمی‌کنند و ضایعه تنها در رادیوگرافی مشاهده می‌شود.

التهاب اطراف ریشه چگونه ایجاد می‌شود؟

علائم التهاب اطراف ریشه دندان چیست؟

علائم به شدت و نوع درگیری بستگی دارند. ممکن است بیماری کاملاً بدون علامت باشد یا بیمار با درد قابل توجه مراجعه کند.

آیا التهاب اطراف ریشه همیشه درد دارد؟

خیر. یکی از نکات مهم در بیماری‌های پری‌آپیکال این است که شدت علائم همیشه با وجود یا اندازه ضایعه یکسان نیست. برخی بیماران با درد هنگام جویدن، حساسیت به ضربه یا تورم مراجعه می‌کنند؛ اما در برخی دیگر بیماری بدون علامت باقی می‌ماند و تنها در تصویربرداری مشخص می‌شود.

التهاب اطراف ریشه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

تشخیص آپیکال پریودنتیت یک فرایند چندمرحله‌ای است. متخصص ابتدا شرح حال و علائم بیمار را بررسی می‌کند و سپس دندان مورد نظر و دندان‌های مجاور را معاینه می‌کند. تست‌های حساسیت پالپ، تست ضربه و لمس و تصویربرداری می‌توانند اطلاعات تکمیلی در اختیار پزشک قرار دهند.

در رادیوگرافی التهاب اطراف ریشه چگونه دیده می‌شود؟

در برخی موارد، التهاب اطراف ریشه با ناحیه‌ای با تراکم کمتر در استخوان اطراف انتهای ریشه همراه می‌شود که در رادیوگرافی به شکل تیرگی یا رادیولوسنسی دیده می‌شود. اما ظاهر رادیوگرافیک به‌تنهایی برای تعیین نوع دقیق ضایعه کافی نیست.

آیا التهاب اطراف ریشه همان آبسه دندان است؟

خیر. آپیکال پریودنتیت یک اصطلاح تشخیصی برای التهاب بافت‌های اطراف ریشه است و می‌تواند شکل‌های مختلف بالینی داشته باشد. آبسه پری‌آپیکال یکی از حالت‌های عفونی در این طیف است که می‌تواند با تجمع چرک، درد، تورم یا مسیر تخلیه همراه شود.

برای آشنایی دقیق‌تر با آبسه، مقاله
آبسه دندان چیست؟
را مطالعه کنید.

آیا التهاب اطراف ریشه خودبه‌خود خوب می‌شود؟

روند بیماری در همه بیماران یکسان نیست. با این حال، اگر منشأ بیماری یعنی عفونت داخل سیستم ریشه باقی بماند، ناپدید شدن درد یا کاهش موقت علائم لزوماً به معنی برطرف شدن علت بیماری نیست.

درمان التهاب اطراف ریشه چیست؟

وقتی منشأ بیماری داخل سیستم کانال قرار داشته باشد، درمان اندودنتیک با هدف کنترل عفونت و حذف عوامل بیماری‌زا از داخل سیستم ریشه انجام می‌شود. درمان ریشه شامل دسترسی به کانال‌ها، پاکسازی و شکل‌دهی مناسب، ضدعفونی و سپس پرکردن و سیل مناسب سیستم کانال است.

در دندانی که قبلاً درمان ریشه شده اما بیماری پری‌آپیکال باقی مانده یا دوباره ایجاد شده است، بسته به علت و شرایط دندان ممکن است درمان مجدد ریشه یا در برخی موارد جراحی اندودنتیک مطرح شود.

برای آشنایی با مراحل درمان، مقاله
عصب‌کشی دندان چگونه انجام می‌شود؟
را ببینید.

آیا وجود ضایعه اطراف ریشه یعنی دندان باید کشیده شود؟

خیر. وجود ضایعه پری‌آپیکال به‌تنهایی به معنی غیرقابل حفظ بودن دندان نیست. بسیاری از دندان‌های دارای آپیکال پریودنتیت در صورت انتخاب درمان مناسب می‌توانند پس از درمان اندودنتیک روند بهبود داشته باشند.

اگر می‌خواهید درباره تصمیم بین حفظ دندان و کشیدن بیشتر بدانید، مقاله
عصب‌کشی یا کشیدن دندان؟
را مطالعه کنید.

چه زمانی التهاب اطراف ریشه نیازمند اقدام سریع است؟

آیا آنتی‌بیوتیک التهاب اطراف ریشه را درمان می‌کند؟

آنتی‌بیوتیک به‌تنهایی منشأ عفونت داخل سیستم کانال را حذف نمی‌کند. در بسیاری از شرایط موضعی دندانی، درمان قطعی دندان اولویت دارد و آنتی‌بیوتیک فقط در شرایط مشخص و بر اساس ارزیابی بالینی تجویز می‌شود.

وجود تب، بی‌حالی، لنفادنوپاتی یا تورم منتشر می‌تواند نشان‌دهنده درگیری سیستمیک باشد و اهمیت ارزیابی سریع‌تر را افزایش دهد.

اگر قبلاً عصب‌کشی شده باشد چه؟

اگر دندانی قبلاً درمان ریشه شده باشد اما ضایعه پری‌آپیکال باقی بماند یا پس از یک دوره بهبود دوباره ایجاد شود، باید علت آن بررسی شود. عواملی مانند باقی ماندن عفونت داخل کانال، کانال درمان‌نشده، پیچیدگی آناتومی، مشکلات ترمیمی یا عوامل دیگر می‌توانند در بیماری پس از درمان نقش داشته باشند.

در چنین شرایطی ممکن است درمان مجدد ریشه، جراحی اندودنتیک یا در موارد خاص کشیدن دندان مطرح شود.

برای مطالعه بیشتر:
درمان مجدد ریشه دندان در تهران

سؤالات متداول درباره التهاب اطراف ریشه

مطالب مرتبط